پیام آذری

آخرين مطالب

پدیده «کودک‌همسری» در تئاتر و سینمای ایران فرهنگي

پدیده «کودک‌همسری» در تئاتر و سینمای ایران

  بزرگنمايي:

پیام آذری - کودک‌همسری این سال‌ها به‌عنوان یک معضل اساسی از سوی نهاد‌های اجتماعی و مجلس شورای اسلامی برای وضع قوانین تازه برای قانونمندشدن این پدیده مطرح می‌شود. سوژه ای که می‌تواند برای نمایش یا سینما مورد بررسی قرار گیرد
ازدواج با سن کم و مشکلات آن
این روز‌ها فیلم «هندی و هرمز»، کار عباس امینی، با موضوع کودک‌همسری در گروه فیلم هنر و تجربه اکران شده و این در حالی است که خود کودک‌همسری این سال‌ها به‌عنوان یک معضل اساسی از سوی نهاد‌های اجتماعی و مجلس شورای اسلامی برای وضع قوانین تازه برای قانونمندشدن این پدیده مطرح می‌شود. نداریم فیلم و نمایشی که به کودک‌همسری در ایران پرداخته باشد؛ یعنی آن‌قدر کم و ناچیز که می‌توان فقط به یکی، دو مثال که در این سال‌ها بر پرده رفته است اشاره کرد و اما در تئاتر که اصلا این موضوع کودک‌همسری انگار مورد توجه هیچ نمایش‌نامه‌نویس و کارگردانی واقع نشده است و حتی در یک حساب سرانگشتی هم نمی‌توان به یک مثال بارز اشاره کرد. این در حالی است که کودک‌همسری یک پدیده نوین است نسبت به تحولات بنیادین که در جامعه در حال وقوع است و می‌توان از منظرهای مختلف این موضوع و آسیب‌های وارد بر آن را؛ چه در دل یک موقعیت نمایشی و چه در یک فیلم سینمایی بررسی کرد.

من ترانه 15 سال دارم
این روزها فیلم «هندی و هرمز»، کار عباس امینی، با موضوع کودک‌همسری در گروه فیلم هنر و تجربه اکران شده و این در حالی است که خود کودک‌همسری این سال‌ها به‌عنوان یک معضل اساسی از سوی نهادهای اجتماعی و مجلس شورای اسلامی برای وضع قوانین تازه برای قانونمندشدن این پدیده مطرح می‌شود و این خود نکته بارزی است که بی‌تفاوتی سینماگران و اهل تئاتر را برایمان برجسته می‌کند که چرا نسبت به این موضوع حاد و حساس نباید تحرکی نشان داده باشند؟!
حساسیت‌ها و آمار موجود
در ایران ١٧‌ درصد دختران، زیر سن ١٨‌ سال عروس می‌شوند که این آمار مربوط به ازدواج دائم است و آمار دقیقی از ازدواج موقت دختران زیر ١٨‌ سال وجود ندارد. آمار‌های ثبت‌احوال در سال 95 هم نشان می‌دهند، استان خراسان رضوی با ثبت بیش از شش‌هزار مورد از ازدواج کودکان در رتبه اول قرار دارد و آذربایجان‌شرقی با بیش از چهارهزار مورد، رتبه دوم، خوزستان نیز با ثبت حدود دوهزار و 500 مورد ازدواج کودکان رتبه سوم ازدواج کودکان در سنین 10 تا 14 سال را به خود اختصاص داده‌اند.
از نظر طب مامایی، بارداری در سنین زیر 19 سال و بالای 34 سال به‌عنوان حاملگی‌های پرخطر تلقی می‌شوند. عوارض بارداری و زایمان دومین علت مرگ دختران زیر 19 سال در جهان است؛ همچنین فرزندان مادران زیر 19 سال در مقایسه با مادران 20 تا 24 سال با خطر بالاتری از مرگ مواجه هستند. برخلاف ایران که در آن سن قانونی ازدواج دختران فقط 13 سال است یا حتی دختران کمتر از 13 ساله هم به شرط موافقت دادگاه می‌توانند اجازه ازدواج کسب کنند، در شمار بزرگی از کشورهای دنیا افراد زیر 18 سال کودک و نوجوان به شمار می‌روند و بر اساس قانون، اجازه ازدواج ندارند. قوانین بسیاری از کشورها مجازات سختی برای آن تعیین کرده‌اند. برخی از نمایندگان مجلس دهم تلاش‌هایی برای متوقف‌کردن ازدواج کودکان انجام دادند. مشکلات و دردهای این کودکان که در سن کم ازدواج می‌کنند بسیار زیاد است.
طیبه سیاوشی درباره مصائب و مشکلات این نوع ازدواج‌ها اشاره می‌کند:
در نشستی با پزشکان و جامعه‌شناسان به این نتیجه رسیدیم که بسیاری از این کودکان یک سال بعد از ازدواجشان بچه‌دار شدند. به‌دلیل سن کم و ریسک بچه اول در این کودکان، هم زایمان زودرس، هم سقط مکرر و هم بیماری‌های زنانه دیده خواهد شد.
وی همچنین اشاره می‌کند:
تأکید بر افزایش جمعیت نظام دارد، اما این تأکید تبعات منفی برای افراد فقیر خواهد داشت. حتی دیده شده که بسیاری از این کودکان که مادر می‌شوند، نوزادشان به‌دلیل فقر از بین می‌رود.
طیبه سیاوشی،‌ عضو فراکسیون زنان مجلس، از مخالفت‌های اجتماعی «بسیار زیاد» با طرح افزایش سن ازدواج خبر داد و گفت که از میان مراجع مذهبی، ناصر مکارم‌شیرازی با افزایش حداقل سن ازدواج موافقت کرده است. مکارم‌شیرازی، از مراجع تقلید شیعیان، گفته بود که به فتوای او ازدواج دختران «پیش از بلوغ عقلی و داشتن قدرت تصمیم‌گیری» جایز نیست و باطل است.
رسول صدرعاملی نخستین فیلم‌سازی است که به طور جدی پدیده کودک‌همسری را در آمیزش با مسئله غامض‌تر صیغه در یک فیلم سینمایی بلند مطرح کرده است. «من ترانه 15 سال دارم» فیلمی از رسول صدرعاملی با بازی ترانه علیدوستی است. این فیلم محصول سال 1380 و برنده سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی (رسول صدرعاملی) و بهترین فیلم‌نامه (کامبوزیا پرتوی) و بهترین بازیگر نقش اول زن (ترانه علیدوستی) از بیستمین جشنواره فیلم فجر است. رسول صدرعاملی برای این فیلم برنده جایزه ویژه هیئت داوران و نامزد جایزه یوزپلنگ طلایی جشنواره فیلم لوکارنو شد.

من ترانه 15 سال دارم
ترانه دختر نوجوانی است که مادرش را در کودکی از دست داده و پدرش به دلایلی در زندان به‌سر می‌برد. ترانه به زندگی عادی‌اش ادامه می‌دهد تا اینکه پسر پولداری به او پیشنهاد ازدواج می‌دهد. ترانه قبول می‌کند و ازدواج سر می‌گیرد، ولی بعد از مدت کوتاهی پسر ترانه را رها کرده و به خارج از کشور می‌رود. این در حالی است که ترانه از آن پسر حامله ‌است و چون فقط بین آنها صیغه‌ای قرائت شده و اسم ترانه در شناسنامه پسر نیست او نمی‌تواند ثابت کند این بچه در شکمش را از آن پسر دارد. درحالی‌که همه به او تهمت می‌زنند، ترانه تلاش دیوانه‌واری را برای اعاده حیثیت از خود و بچه‌اش آغاز می‌کند و... .
عباس امینی نیز به این تعبیر، دومین فیلم ویژه را درباره کودک‌همسری ساخته است. «هندی و هرمز» روایتگر داستان دو کودک 13 و 16ساله است که طبق سنت مردم جزیره با هم ازدواج می‌کنند. آنها درکی از یکدیگر ندارند، اما دنیای ناشناخته و جذاب ارتباط با همدیگر، آنها را به هم‌بازی‌هایی صمیمی تبدیل می‌کند؛ اما این بازی که نامش زندگی است هر لحظه برای آنها خطرناک‌تر می‌شود.

هندی و هرمز
نمایش این فیلم در گروه هنر و تجربه سینمای ایران هم‌زمان خواهد بود با 16 ماه مهر؛ روزی که در سراسر دنیا دوستداران کودکان به معضلات گریبان‌گیر آنها در جامعه خودشان می‌اندیشند و تلاش می‌کنند دراین‌باره سخن بگویند تا بتوانند دنیایی شادتر، امن‌تر و کودکانه‌تر برای کودکان بسازند.
پیامد و مسئولیت
هنرمندان و نویسندگان همواره با شاخک‌های تیز حسی به دنبال شکار سوژه‌هایی بوده‌‌اند که بشود با کنشمندی در قبال جامعه، ضمن تأکید بر تعهد و مسئولیت اجتماعی‌شان، جامعه را نسبت به داده‌پردازی‌های بهتر جامعه حساس کنند و در نهایت با مخالف‌خوانی یا نقد سالم و سازنده اجتماعی در تدارک یک زندگی بهتر برای اکثریت افراد جامعه برآیند... حالا در این شرایط که کودک‌همسری همواره با فقر، اعتیاد، فقر فرهنگی، خشونت و مهاجرت و از این قبیل مضامین آمیخته است، چه بهتر که هنرمندان تئاتر و سینما در برابر این موضوع بتوانند کنشمند شوند و با تولیدات بهتر در ارتقای فکری و فرهنگی جامعه‌شان بکوشند.
بیشتر بدانید : گفتگو با ترانه علیدوستی که حالا خود مادر شده است
بیشتر بدانید : فیلم های ایرانی راه یافته به جشنواره جهانی فجر
منبع: روزنامه شرق





نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

مجتمع آموزشی خیّرساز خوی 60 درصد پیشرفت فیزیکی دارد

مراسم شب های قدر در امامزاده سید کججانی برگزار می شود

روزه از ارکان تمام مذاهب و ادیان الهی است

اماکن اقامتی آذربایجان غربی برای پذیرش گردشگران ورزشی آماده است

بیست و دومین کتابخانه اهدایی خیران در مهاباد راه اندازی شد

خانواده های شهدا و ایثارگران سرمایه های ارزشمند نظام هستند

ظرفیت پرداخت100میلیارد تومان زکات در آذربایجان غربی وجود دارد

نصرت و ایمان الهی عامل اصلی پیروزی رزمندگان اسلام در دفاع مقدس بود

آیین غبارروبی مزار شهدا در ارومیه برگزار شد

مزار شهدای بوکان غبارروبی و عطرافشانی شد

کمک به بازسازی عتبات عالیات وظیفه مردم و مسوولان است

هدف میراث فرهنگی ثبت جهانی باغ مزار شیخ شهاب الدین اهری است

بازدید گردشگران از پایگاه ملی حسنلوی نقده 18 درصد افزایش یافت

ایستادگی و اتحاد رمز پیروزی در برابر تحریم ها و تهدیدهاست

نمایشگاه کتاب در اشنویه گشایش یافت

کارگاه باستان‌شناسی ویژه کودکان برگزار می‌شود

ستاد بازسازی عتبات عالیات مردمی می ماند

«دخترم نرگس» در ارومیه کلید خورد

امام جمعه تبریز: تشکل های مساجد هم افزایی کنند

رسانه ها باید در فرهنگ دفاع مقدس جدی تر وارد شوند

ویژه برنامه های سالروز آزادسازی خرمشهر در ارومیه اجرا می شود

تبیین حماسه های دفاع مقدس برای دانش آموزان مورد توجه باشد

میزان زکات فطریه برای هر نفر 60 هزار ریال است

از امروز با پرمصرف‌های آب و برق برخورد می‌شود

کتاب حمام‌های تاریخی اردبیل منتشر شد

واقف مهابادی قطعه زمین 700 متری را وقف کرد

کتاب شرح و اعراب «ده چکامه آویخته» رونمایی شد

ساخت سریال دخترم نرگس در ارومیه آغاز شد

نخستین وقف مهدوی در آذربایجان شرقی ثبت شد

فیلمسازان جوان اردبیلی 18 جایزه بین المللی و کشوری کسب کردند

منطقه آزاد ارس عضو سازمان جهانی گردشگری می‌شود

70 محفل جزء خوانی قرآن در بوکان برگزار می شود

شرکای آموزش و پرورش برای رفع بیسوادی همکاری کنند

نمایشگاه عکس حجت الاسلام حسنی در ارومیه برپا می شود

فرماندار: سرانه کتاب در هشترود به یک جلد نمی رسد

هنرمند خویی مقام دوم جشنواره بین المللی خوشنویسی کشورهای جهان اسلام را کسب کرد

فرهنگ ایثار و شهادت در ایران اسلامی ریشه‌های عمیق دارد

تداوم مطالعات 9 اثر و بافت شاخص تاریخی آذربایجان شرقی

9 اثر و بافت تاریخی آذربایجان شرقی مستندنگاری می شود

انجام کاوش باستان شناسی و نجات‌بخشی در بخشی از گورستان تاریخی سرند شهرستان ورزقان

بی توجهی به خانواده ناهنجارهای اجتماعی را رقم می زند

موزه خلخال رتبه دوم موزه های کشور را کسب کرد

چهارمین دوره جشنواره گیلاس در اشنویه برگزار می شود

20برنامه به مناسبت سالروز آزادی خرمشهر در آذربایجان غربی اجرا می شود

حقوق و امنیت عمومی با امر به معروف و نهی از منکر محقق می شود

وقف در جامعه امروز باید مولد باشد

موسسه های فرهنگی فرصت‌های تولید و اشتغال را شناسایی کنند

تشریح برنامه‌های سالروز آزادی خرمشهر در آذربایجان‌ شرقی

اجرای 20عنوان برنامه شاخص به مناسبت سالروز آزادی خرمشهر در آذربایجان غربی

موسسات فرهنگی، مناسب‌ترین جایگزین دولت برای تصدی‌گری امور فرهنگی