پیام آذری

آخرين مطالب

آتش رو به خاموشی تنور سازی مقالات

آتش رو به خاموشی تنور سازی

  بزرگنمايي:

پیام آذری- امروزه نان صنعتی به دلیل سهولت و سرعت پخت، گوی سبقت را از نان های سنتی ربوده و اساسی ترین ماده مغذی سفره های ایرانی بگفته برخی از کارشناسان تحت تاثیر تکنولوژی روز قرار گرفته است.
اما لذت نان های سنتی و توصیه های کارشناسان بهداشتی همچنان در برخی از مناطق کشور از جمله ارومیه موجب ترغیب تنورسازان سنتی برای حفظ این صنعت در حال افول شده است.
تنها بازماندگان این هنر سنتی در محله تنورسازان یا «تندیرچیلر» ارومیه نیز هزاران حرف از گذشته پرفروغ تا آینده نامعلوم این میراث ناملموس دارند.
یکی از تنورسازان این محله قدیمی که این صنعت را از پدر به ارث برده، معتقد است که وقتی صنعت 500 ساله تنورسازی ارومیه از میان برود، کارشناسان عرصه سلامت برای درمان بسیاری از بیماری ها، نان سنتی یا نان تنور تجویز خواهند کرد اما آن روز تنورساز و محله ای به نام " تندیرچیلر" وجود نخواهد داشت.
زلفعلی اسحق پور افزود: هر از چندگاهی یک مشتری از اصفهان، مشهد، تبریز یا دیگرهای شهرهای کشور وارد منطقه می شود و تنورهای سنتی دست ساز و گلی را خریداری می کند.
این هنرمند که همچنان دغدغه حفظ این صنعت در ذهن و خاطره خود دارد ، ادامه داد: محله تنورسازان ارومیه جایگاه خود را از دست داده و جولانگاه بسازبفروش ها شده است.
به گفته وی، از 70 تنورساز این محله تنها سه تنورساز باقی مانده است که آنان نیز در سایه بی مهری ها و بی توجهی ها حال خوشی برای فعالیت در این صنعت در حال افول ندارند.
وی که در میان مردم به "زلفعلی" مشهور است با اشاره به اینکه افول این صنعت 100 نفر را به صورت مستقیم بیکار کرده است، ادامه داد: تنورسازی در ارومیه طی سال های گذشته با بی مهری های زیادی مواجه شده و نهادهای مربوطه از جمله اتحادیه نانوایان موانعی بر سر راه نانوایی های سنتی قرار داده است تا ماشین آلات جایگزین تنورهای سنتی شود؛ آنان با ارایه نرخ های غیرواقعی نانوایان سنتی را از صحنه بیرون راندند.
اسحق پور معتقد است که مردم هنوز نان سنتی را دوست دارند و قیمت بالاتر نان سنتی هرگز موجب نمی شود تا از خرید آن خودداری کنند.
به گفته وی، نان تنوری می‌تواند توریست جذب کند و در دیدارهایی که گردشگران خارجی از این محله داشتند، علاوه بر خرید تنور و انتقال آن به کشور خود از ما خواسته اند تا به کشور آنان برویم و در آنجا به صنعت تنورسازی ادامه دهیم.
زلفعلی افزود: بسیاری از گردشگران خارجی به خاطر نبود این صنعت در کشورشان افسوس می خورند و معتقدند که صنعت تنورسازی این محله ظرفیت تبدیل شدن به اثار تاریخی و میراث صنعتی را دارد.
وی اضافه کرد: خریداران خارجی تنور در سال های اخیر از کشورهای آلمان، ارمنستان، عراق، ترکیه، جمهوری آذربایجان، روسیه و دیگر کشورها هستند و مشتریان داخلی نیز از تسوج، شبستر، تبریز و مهاباد به این محله مراجعه می کنند.
یک کارشناس تغذیه نیز معتقد است که استفاده از نان های سنتی نسخه ای جامع و شفابخش برای درمان بسیاری از ناراحتی های گوارشی در زمان حاضر است و مهمتر از همه جلوی بیماری هایی چون دیابت را می گیرد.
علی حسن زاده با اشاره به اینکه نان صنعتی دیر هضم است، ادامه داد: خمیر نان سنتی چندین ساعت قبل از پخت آماده می شود و حرارت مناسب تنور سنتی نیز پخت بهینه این خمیر را به ارمغان می آورد.
به گفته وی،نان های سنتی ایرانی که در تنورهای قدیمی پخته می شود، معمولا نازک است و به راحتی رطوبت خود را از دست می دهد.
معاون میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری آذربایجان غربی نیز گفت: از هزاره ششم قبل از میلاد سفال هایی شبیه به تنور وجود داشته و این سفال ها به مرور زمان تغییر شکل یافته و برای پخت نان سنتی بکار گرفته شده است.
حسن سپهر فر ادامه داد: تاریخچه تولید نان سنتی به حدود 10 هزار سال پیش یعنی عصر نوسنگی برمی گردد؛ عصری که در آن بشر به کشاورزی و اهلی کردن دام پرداخته است.
معاون فرهنگی میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان افزود: روزگاری در روستاهای ارومیه زنان به صنعت تنور سازی می پرداختند ولی پس از دهه 50 شمسی، آرام آرام مردان وارد میدان شدند و تنورسازی و پخت نان سنتی را در کنار زنان بر عهده گرفتند.
کارشناس مردم شناسی ادامه داد: در محله تنورسازان ارومیه بیش از 50 خانوار به صنعت تنورسازی مشغول بودند ولی امروز تنها سه کارگاه تنور سازی پابرجا مانده است و تا حدودی بازار خوبی دارند و تولیدات خود را به کشورهای خارجی، استان های همجوار و روستاهای دور دست می فرستند.
وی با تاکید بر اینکه در شهرستان های بوکان و اشنویه تنها 2 زن در صنعت تنورسازی و پخت نان سنتی فعالیت می کنند، افزود: زندگی مدرن و استفاده از دستگاه های جدید پخت نان، بازار پر رونق صنعت تنورسازی و نان سنتی را بی رونق کرده است.
وی با بیان اینکه پخت نان های سنتی و صنعت تنورسازی ارومیه بیش از 200 سال قدمت دارد، گفت: صنعت تنورسازی ارومیه در حال حاضر به ثبت ملی رسیده و در فهرست آثار ناملموس جای گرفته است.
 پیش از این در خانه های شهری و به ویژه روستایی و در کنار اتاق نشیمن، اتاق ویژه تنور و پخت نان قرار داشت و هفته ای یکبار نان و کلوچه در این تنور پخته می شد اما با گسترش نان های صنعتی و تولید شده توسط دستگاه ها، مردم از نان سالم بی بهره ماندند.
برای ساخت تنور سنتی، خاک را باید خوب الک و خشک کرد تا رطوبت در آینده موجب تَرَک تنور نشود؛ پس از خشک شدن کامل خاک به آن آب اضافه و مخلوط می شود.
بعد از اینکه گِل به عمل آمد، با دست به آن موی بز اضافه می‌شود و از آن "پیته" (استوانه‌های گلی) ساخته می شود؛ موی بز باعث قوام بیشتر گِل و دوام بیشتر فرآورده نهایی می‌شود و جلوی ترک خوردن آن را می‌گیرد.
سپس این استوانه‌های گلی به طول مساوی را به شکل نیم ‌دایره در می آورند و بعد از ترکیب با یکی دیگر یک دایره کامل درست می‌کنند.
دایره‌ها یکی یکی روی هم چیده می شود و بعد از اینکه ارتفاع تنور به اندازه مناسب رسید، داخل و خارج آن با کاردک صاف می شود؛ کار که تمام شد، تنور باید خوب خشک شود تا 50 سال برای پختن نان سنتی به کار گرفته شود.





نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

ضرورت توجه مسئولین به اصول پرورشی به نسبت آموزشی در مدارس

رونق تولید گره‌گشای موانع اقتصادی/بسیج عمومی لازمه عبور ازتنگناها

زمستان در بهار آذربایجان شرقی

فضیلت و اعمال شب «نیمه شعبان»

روی دیگر سکه بارش ها در بخش کشاورزی آذربایجان شرقی

غذای مهابادی ها بهاری شد

دریاچه ارومیه از کما خارج شد

عطش مصرف گرایی و زندگی لاکچری

احرار: علاقه به کار سبب می شود گذر زمان را حس نکنم

«میرگاسه» فردوس چشمه سارهای کوهستان

حداقل یک بار در عمرتان این روستا را ببینید

افزایش قیمت نان و کمبود پول خرد در خلخال دردساز شد

از بی کرانه های صخره ای کندوان تا کرانه های داکوتا و کاپادوک

مجموعه کردشت جاذبه هنری و تاریخی از معماری ایرانی در جلفا

چشمه ای که آبش ترش است!

خوب و بدهای آذربایجان شرقی در سال 97

جاذبه‌های اردبیل در یک نگاه

انتقال زندان به خارج شهر؛ مطالبه بی پاسخ شهروندان تبریزی

یادی از شهدای 27 دی‌ماه دانشگاه تبریز

علائم مسمومیت الکلی چیست؟

پویش «نه به مواد مخدر» در مرند راه اندازی شد

نفس های تنگ طبیعت

بایسته های «خانه تکانی» برای گذر به سال نو

داغ گرانی بر آجیل تبریز

107هزار بال پرنده سرشماری شد/ آذربایجان غربی بهشت پرندگان ایران

جای خالی مادر

رویایی به رنگ سبز درمتن حاشیه شهر/فقر حاشیه شهر تبریز از فضای سبز

سرطان در کمین اردبیلی ها

قطعه سازان زیر چرخ خودروسازان

مهدتمدن:خداوند تنها نقاش قهار دنیاست

حال ما خوب است، اما تو باور نکن

آب بهترین نوشیدنی صبحگاهی است

نوستالوژی 75 سال گردش چرخ های دوچرخه در میاندوآب

روزی که تبریز غرق در خون بود/ 29بهمن آغازی بر فرجام رژیم ستمشاهی

درمان تنبلی و علل آن

پروژه 30روزه، 30ساله شد!

آذرتیتر: چهل بهمن و شکوه پابرجا

شکوه پایان 35 سال چشم انتظاری

بیشترین سدهای ساخته شده کشور در آذربایجان شرقی

روزنامه صائب تبریز:صادرات مواد غذایی و مقوله حفظ امنیت غذایی

توسعه مویرگی شریان برق تا روستاهای دورافتاده

بهار در زمستان تبریز/ نوستالژی دیوارهای برفی وسط کوچه ها

سوسوی کم نور فتیله بافی در کشور/هوجقان روستای صنعتی باقی می ماند

حماسه 2 بهمن ارومیه؛ مسجدی که به توپ بسته شد

قلم های بیدار

پول می‌گیرم فاتحه می‌خوانم

کودک ‌همسری، نمود تاخر فرهنگی

جامعه تلگرامی، جوانان و افکار عمومی

توانمندی های “به درد نخور” در سازمان رسانه ای

مرند صاحب ورزشگاه نشد/ پروژه ای که بعد از 12 سال به سرانجام نرسید